چاپ

تکمیل زنجیره ارزش؛ راهبردی مهم برای تحقق جهش تولید در صنعت پتروشیمی - توسعه  پارک‌های شیمیایی ایران

عباس غلامی: * رشد فزاینده‌ای که با راه‌اندازی پروژه‌های جدید پتروشیمی به لحاظ حجم و تنوع محصولات این صنایع حاصل می‌شود، بیش از پیش بستر را برای توسعه صنایع پایین دستی فراهم می‌آورد.

 کشور ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی خود و دسترسی به منابع طبیعی و خدادادی نفت و گاز و همچنین بازار بزرگ داخلی و بازارهای صادراتی ظرفیت بسیار خوبی در توسعه صنعتی دارد. همین موضوع نیز سبب شده که رشته صنایع نهایی از جمله صنعت ساختمان، لوازم خانگی، خودرو و قطعات، شوینده، مبلمان و مصنوعات، تجهیزات الکترونیک، چاپ و بسته بندی در این سال‌ها با توسعه و رشد قابل توجهی مواجه شوند.

یکی از مهمترین موضوعات در صنایع یاد شده ضرورت توجه به زنجیره تامین مواد اولیه آنها است. صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از صنایع مادر و راهبردی در کشور، در این سال‌ها توانسته در کنار صادرات و کسب درآمدهای ارزی، مواد اولیه صنایع پایین دستی را نیز تامین نماید.

بررسی وضعیت موجود صنعت پتروشیمی حاکی از آن است که با توجه به برنامه ریزی‌های سال‌های گذشته، ظرفیت‌های مناسبی در تولید محصولات پایه پتروشیمی در کشور ایجاد شده است. این مهم ضرورت توجه به تکمیل و توسعه زنجیره ارزش و تبدیل این محصولات پایه به صدها محصول متنوع و با ارزش افزوده بالاتر را بیش از پیش می‌نماید؛ چرا که در حال حاضر علیرغم تامین بخشی از نیاز مواد اولیه صنایع داخلی توسط صنعت پتروشیمی، کماکان بخشی از مواد اولیه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی از خارج از کشور تامین می‌شود. لذا نیاز است که با برنامه‌ریزی های هدفمند، فعالان صنعت پتروشیمی با مشارکت حداکثری بخش خصوصی اقدام به توسعه زنجیره ارزش محصولات پایه موجود در کشور نمایند.

از طرف دیگر رشد فزاینده‌ای که با راه اندازی پروژه‌های جدید پتروشیمی به لحاظ حجم و تنوع محصولات این صنایع حاصل می‌شود، بیش از پیش بستر مناسبی را برای توسعه صنایع پایین دستی به عنوان مصرف‌کنندگان محصولات پتروشیمی فراهم خواهد نمود. در همین رابطه نیز ارزش افزوده بالاتر، اشتغال پایدار و رقابت تولیدات داخلی در بازارهای جهانی و همچنین ایفای نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در گِرو توسعه و تکمیل زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی است. از این رو حمایت و پشتیبانی از سرمایه گذاری در توسعه و تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی مورد تاکید دولت، مجلس و وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی است. چرا که توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی می‌تواند مصداق واقعی تحقق شعار سال (یعنی تولید دانش بنیان و اشتغال‌زا) محسوب شود.

در طول یک سال گذشته دولت سیزدهم اقدام به تعریف طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی با هماهنگی هلدینگ‌های تخصصی و بخش‌های خصوصی نموده است. مهمترین اهداف این طرح‌ها را می‌توان در قالب توسعه متوازن و تبدیل محصولات پایه به محصولات با ارزش افزوده بالاتر، ایجاد تنوع بیشتر در محصولات و ارتقای ارزش سبد محصولات صنعت پتروشیمی، تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع پایین دستی و تکمیلی صنعت پتروشیمی، ارتقا نقش صنعت پتروشیمی در شاخص‌های کلان اقتصادی کشور، زمینه سازی برای بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش بنیان در توسعه طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد اشتغال پایدار با توسعه صنایع پایین دستی برشمرد.

در پایان باید به این مهم اشاره کرد که پیشبرد طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی نیازمند یک نگرش متفاوت است. باید بپذیریم که صنعت پتروشیمی وارد فاز جدیدی از توسعه شده که نیازمند به‌کارگیری خلاقیت و نوآوری در توسعه است، تحقق این امر نیز صرفاً با حضور بخش خصوصی صورت خواهد گرفت.

*مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی